Waterdicht versus waterafstotend: Wat is het verschil en wat heb je nodig?

Waterdicht en waterafstotend worden vaak door elkaar gehaald, maar betekenen niet hetzelfde. Dit kan best verwarrend zijn als je een jas, tent, fietstas, rugzak of slaapzak zoekt. Wat maakt een product écht waterdicht? En wanneer is iets alleen waterafstotend? In dit artikel leggen we het helder en begrijpelijk uit, zodat je de juiste keuze kunt maken.

Wat betekenen ‘waterdicht’ en ‘waterafstotend’ nu precies?

Om het verschil tussen waterdicht en waterafstotend goed te begrijpen, nemen we een wandeljas als voorbeeld. Een jas wordt pas als waterdicht beschouwd als deze een hydrostatische waterkolom heeft van minimaal 8000 millimeter. Dit betekent dat er een waterdruk van 8 meter op de stof kan staan voordat er vocht doorheen dringt.

Bij een lagere waterkolom spreken we van waterafstotend materiaal. Dit betekent dat het enige regen kan weren, maar bij langdurige neerslag zal het alsnog doorlaten. Toch kan een waterafstotende jas of rugzak voor veel situaties voldoende zijn, bijvoorbeeld als je slechts kort buiten bent in wisselvallig weer. Veel jassen, rugzakken en tenten zijn bovendien behandeld met een DWR-coating (Durable Water Repellent), die ervoor zorgt dat water van het oppervlak afparelt in plaats van in de stof te trekken. Deze coating slijt na verloop van tijd en moet regelmatig opnieuw worden aangebracht voor optimale bescherming.

Hoe wordt waterdichtheid getest?

Fabrikanten testen waterdichtheid volgens de ISO 811-norm. Hierbij wordt waterdruk op een stof uitgeoefend totdat er vocht doorheen sijpelt. Bekende merken zoals Gore-Tex en YKK gebruiken deze testen om de prestaties van hun materialen te garanderen.

Waterdichtheid bij tenten, tarps en bivakzakken: andere normen

Voor tenten, tarps en bivakzakken gelden andere normen dan voor kleding. Officieel wordt een tent met een waterkolom van 800 mm al als waterdicht beschouwd. Maar in de praktijk betekent dit niet dat je droog blijft tijdens een flinke regenbui. Wil je echt goed beschermd zijn, dan zijn de volgende richtlijnen beter:

• Minimaal 2000 mm voor tentdoek en tarps, zodat regen niet door de stof dringt.
• Minimaal 5000 mm voor het grondzeil, omdat hier extra druk op komt te staan door lichaamsgewicht en uitrusting.

Veel kampeerders hebben weleens meegemaakt dat hun tent of bivakzak bij een zware bui begint te lekken, vooral als het doek wordt aangeraakt van binnenuit. Soms is dit echter geen lekkage, maar condensvorming, die door temperatuurverschillen ontstaat en waterdruppels aan de binnenkant van de stof doet neerslaan. Dit kan voelen alsof de tent of jas lekt. Daarom is goede ventilatie essentieel om condens te minimaliseren.

Wanneer is een waterafstotende jas of rugzak voldoende?

Niet iedereen heeft een volledig waterdichte jas of rugzak nodig. Voor een korte fietstocht of een wandeling door de stad bij lichte regen is een waterafstotende jas of fietstas vaak een prima keuze. Deze producten zijn lichter, ademen beter en zijn meestal goedkoper dan volledig waterdichte varianten.

Tijdens een trektocht in de Achterhoek hebben we een waterafstotende jas bij wisselvallig weer getest. Bij een korte bui bleef ik droog, maar na een uur in de regen begon het vocht langzaam door te dringen. Gelukkig was dit maar in de zomer, maar als het kouder was geweest, dan was ik flink afgekoeld en was de tocht daardoor een stuk minder leuk geweest. Daarom is het voor langdurige regenbuien aan te raden om een jas met een waterkolom van minimaal 10.000 mm te kiezen.

Hetzelfde geldt voor een fietstas of rugzak: als je echt zeker wilt zijn dat je spullen droog blijven, kies dan voor een volledig waterdichte variant. En vergeet niet dat je niet altijd kunt voorspellen hoeveel regen je onderweg tegenkomt. Dan kies je toch liever op voorhand voor een goede bescherming tegen de regen.

De keerzijde van volledige waterdichtheid

Volledig waterdichte materialen bieden optimale bescherming tegen regen, maar brengen ook nadelen met zich mee. Een van de grootste nadelen is het verminderde ademend vermogen. Wanneer een jas, slaapzak of tent volledig waterdicht is, kan vocht van binnenuit moeilijk ontsnappen. Dit kan leiden tot een klam gevoel, vooral tijdens intensieve inspanningen zoals bergop hiken, trailrunnen of fietsen.

Gelukkig werken fabrikanten met ademende membranen zoals Gore-Tex, die zowel waterdicht als ademend zijn. Dit soort technologieën zorgen ervoor dat zweet en condens kunnen verdampen zonder dat regen naar binnen dringt. Dit maakt ze een populaire keuze voor intensief gebruik, maar het nadeel is dat deze producten vaak duurder zijn.

Bij tenten en bivakzakken is ventilatie extra belangrijk. Een slecht geventileerde tent kan zorgen voor condensvorming, waardoor het lijkt alsof de tent lekt. Dit probleem kan worden verminderd door dubbelwandige constructies en ventilatieopeningen, waardoor vocht beter wordt afgevoerd.

Hoe kies je de juiste waterdichte of waterafstotende uitrusting?

Het kiezen van de juiste uitrusting hangt af van de omstandigheden waarin je deze gebruikt. Een product dat het water alleen afstoot kan prima zijn voor korte uitstapjes in lichte regen, terwijl langdurige blootstelling aan vocht en neerslag vraagt om iets wat je écht goed tegen regen beschermt. Daarnaast spelen factoren zoals ademend vermogen, gewicht en duurzaamheid een belangrijke rol in je keuze.

Denk ook aan de toepassing van de uitrusting: een jas voor lange wandelingen in de regen vereist andere eigenschappen dan een fietstas of rugzak die bestand moet zijn tegen spatwater. Ook de waterkolomwaarde is een belangrijke graadmeter om te bepalen hoe goed een product bestand is tegen vocht. Hieronder vind je een overzicht dat je helpt bij het maken van de juiste keuze.

Overzicht van geschikte waterkolommen per producttype

Dit overzicht helpt je om de juiste keuze te maken op basis van jouw activiteit en de verwachte weersomstandigheden.

Veel gestelde vragen

Om je verder te helpen bij het maken van de juiste keuze, beantwoorden we hier enkele veel gestelde vragen over waterbestendige materialen.

1. Hoe vaak moet ik de DWR-coating opnieuw aanbrengen?

De DWR-coating slijt na verloop van tijd, vooral bij intensief gebruik en wassen. Over het algemeen wordt aangeraden om deze om de paar maanden opnieuw aan te brengen, afhankelijk van hoe vaak je het product gebruikt.

2. Kan een waterafstotend product volledig waterdicht worden gemaakt?

Nee, een waterafstotend product heeft niet dezelfde structurele bescherming als een waterdicht product. Je kunt de waterafstotendheid verbeteren door een extra DWR-coating toe te passen door het met een product als Nikwax te behandelen, maar dit maakt het nog niet volledig waterdicht.

3. Waarom lijkt mijn tent, bivzakzak of jas soms toch nat van binnen?

Dit komt vaak door condensvorming. Wanneer warme lucht van binnen in contact komt met koude buitenlucht, kan er vocht ontstaan aan de binnenkant van je tent of jas. Zorg daarom voor voldoende ventilatie om dit te minimaliseren.

4. Hoe test ik of mijn jas nog waterbestendig is?

Je kunt dit eenvoudig testen door een kleine hoeveelheid water op de stof te laten druppelen. Als de druppels blijven liggen en van de stof afparelen, werkt de waterafstotende laag nog goed. Trekt het water in de stof, dan is het tijd om de DWR-coating te vernieuwen.

5. Wat is de beste manier om een waterafstotend product te onderhouden?

Gebruik milde zeep en vermijd wasverzachters, omdat deze de beschermende laag kunnen aantasten. Laat het product goed drogen en breng regelmatig een nieuwe DWR-coating aan om de werking te behouden.

Kijk altijd naar jouw specifieke behoeften!

De keuze tussen waterdicht en waterafstotend materiaal hangt af van jouw specifieke behoeften. Voor korte blootstelling aan lichte regen kan een product volstaan dat het water alleen afstoot, terwijl langdurige blootstelling aan natte omstandigheden vraagt om een degelijkere oplossing. Let niet alleen op de waterkolom, maar ook op factoren zoals ventilatie, ademend vermogen en afwerking van naden en ritsen.

Wil je investeren in langdurige bescherming tegen de elementen? Dat begint natuurlijk bij een goede keuze maken bij de aanschaf, maar ook de manier waarop je ermee omgaat is van groot belang. Wees dus voorzichtig met jouw spullen en onderhoud je uitrusting goed, Niet alleen door het goed uit te hangen, maar ook door bijvoorbeeld zo nu en dan een nieuwe DWR-coating aan te brengen en de waterdichte eigenschappen regelmatig te controleren. Zo blijf je optimaal beschermd tegen alle weersomstandigheden. En vergeet niet dat er ook zoiets als ventilatie bestaat, en dat die ook echt nodig is.

Bronnen

Voor de samenstelling van dit artikel is gebruikgemaakt van onder anderen deze bronnen:

1. ISO 811-norm – Internationale standaard voor het testen van de waterdichtheid van textiel. ISO.org
2. Gore-Tex – Informatie over ademende en waterdichte membranen. www.gore-tex.com
3. YKK – Producent van weerbestendige ritsen en sluitingen. www.ykkfastening.com
4. OutdoorGearLab – Onafhankelijke reviews en testen van outdooruitrusting. www.outdoorgearlab.com

Laatste update: 3 februari 2025